5 listopada 2024 w Poznaniu na ul. Towarowej róg Powstańców Wielkopolskich na terenie Parku Karola Marcinkowskiego odsłonięto pomnik poświęcony Wypędzonym Wielkopolanom przez Niemców w latach 1939 – 1945. Data odsłonięcia nie była przypadkowa bo właśnie 5 listopada 1939 roku (czyli 85 lat wcześniej) zaczęły się pierwsze wysiedlenia ludności z terenu Wielkopolski lub jak Niemcy nazywali ten region Kraju Warty.
Co warto wiedzieć o pomniku?
O budowę pomnika upamiętniające wysiedlenia przez wiele lat starała się organizacja i rodziny osób wypędzonych. Pierwszy głośny konkurs na jego budowę miał miejsce w 2016 roku. Zdecydowano w tedy, że powstanie rzeźba z granitu. Jak pokazała historia ten pomnik jednak nie powstał. Z bliżej nieznanych powodów zrezygnowano z tego pomnika i ogłoszono kolejny konkurs w 2018 roku. Konkurs ten nie został jednak rozstrzygnięty jedynie wyróżniono dwie prace. Ostatecznie jednak dzięki inicjatywie organizacji i rodzin osób wypędzonych, przy wsparciu władz miasta Poznania, Samorządu Województwa Wielkopolskiego oraz Poznańskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej wybrano pracę na podstawie, której został stworzony pomnik.
Pomnik wykonany został w formie płaskorzeźby umieszczonej na betonowej rampie. Ukazuje on ludzi w różnym wieku od niemowlęcia w ramionach matki po osoby w wieku podeszłym. Większość z nich ma ze sobą mały bagaż. Postacie te mają też różne wyrazy twarzy od zaskoczenia, zakłopotania po strach, załamanie i rozpacz. Kiedy patrzy się na ten monument od razu widać, że ludzi tych spotkała tragedia.
Autorem projektu pomnika jest Karol Badyna.
Co się stało z wysiedlonymi Wielkopolanami?
Wysiedlenia w Wielkopolsce zaczęły się 5 listopada 1939 roku. Początkowo wyrzuceni z domów Poznaniacy zostali umieszczeni w obozie przejściowym Lager Glowna (mieścił się on na ulicy Głównej w Poznaniu). W ciągu kilku miesięcy tylko przez ten obóz do terenów Generalnego Gubernatorstwa deportowano prawie 33 tysiące osób. A był to tylko 1 z wielu ośrodków przesiedleńczy. Większość ludności była zabierana z domów wieczorami i w nocy.
Głównym celem przesiedleń było pozbycie się osób pochodzenia innego niż Niemieckie. Dlatego usuwano z miast i wsi Polaków, Żydów, Romów i przedstawicieli innych nacji. Wiązało się to też z przyjazdem Niemieckich osadników, którzy zajęli domy po wysiedleńcach.
źródła:
Dodaj komentarz