Opactwo Cystersów w Lądzie

Opactwo Cystersów w Lądzie zalicza się do jednych z najstarszych kompleksów budowlanych zbudowanych przez Cystersów na terenie Polski. Chociaż Cystersów już tutaj nie ma miejsce to z pewnością warto zobaczyć. 1 lipca 2009 roku obiekt został uznany jako pomnik historii.

Spis treści

1 Gdzie położone jest Opactwo Cystersów w Lądzie?
2 Co warto wiedzieć o opactwie?
3 Kto obecnie mieszka w dawnym opactwie?
4 Jakie budynki wchodzą w skład dawnego opactwa?
- 4.1 Kościół przyklasztorny
- 4.2 Budynki po klasztorne
5 Jak zwiedzać klasztor w Lądzie nad Wartą?
6 Zobacz również:

Gdzie położone jest Opactwo Cystersów w Lądzie?

Opactwo Cystersów w Lądzie zlokalizowane jest na terenie województwa Wielkopolskiego. A nieco dokładniej w dolinie rzeki Warty, bo to właśnie ta rzeka przepływa tuż obok jego murów. Opactwo graniczy z Nadwarciańskim Parkiem Krajobrazowym. Z większych miast w jego sąsiedztwie warto wymienić zaś Słupcę czy Pyzdry.

Administracyjnie Ląd należy do powiatu Słupeckiego, gmina Lądek. Miejscowość Ląd podobnie jak sąsiedni Lądek jest wsią. W ciągu swojego istnienia nosiła różne nazwy takie jak: Lenda, Lend. Czasami pojawia się nazwa Ląd nad Wartą.

Co warto wiedzieć o opactwie?

Kiedy założono opactwo?
Klasztor w Lądzie nad Wartą założony w 1145 roku, najprawdopodobniej jako folwark klasztoru w Łeknie. Usamodzielnił się dopiero około 1175 roku.
Po 1193 roku do klasztoru przybyli nowi mnisi z Altenbergu koło Kolonii. Stało się to możliwe dzięki staraniom księcia Mieszka Starego. Sami zakonnicy byli zaś aż do XVI w. rekrutowani z terenów Nadrenii.
Kto mógł wejść do opactwa?
W czasie gdy mieszkali tu Cystersi do Opactwa nie mógł wejść każdy. Zazwyczaj normalni ludzie mogli wejść tylko do przedsionka gdzie musieli załatwić wszystkie sprawy z mnichami. Możnowładcy mogli wejść nieco dalej bo aż do kaplicy mieszczącej się przy wejściu do świątyni.
Kto mógł zostać opatem?
Aż do 1551 roku Polak nie mógł zostać Opatem klasztoru. Opatami zostawali jedynie Niemcy.

Kto obecnie mieszka w dawnym opactwie?

Chociaż opactwo zostało zbudowane przez Cystersów to podobnie jak w wielu innych miejscach w Polsce to nie oni je zamieszkują. W 1819 roku nastąpiła kasata klasztoru Cystersów. Ostatni cystersi mieszkali tutaj jednak aż do 1848 roku.

W 1822 roku majątek po opactwie nabył hrabia Wacław Gutakowski. Dzięki, któremu trafiły one w ręce kapucynów w 1850 roku. Jednak po powstaniu styczniowym klasztor został zamknięty przez władze carskie.

Od 1921 roku właścicielami są salezjanie. W wyremontowanych pomieszczeniach prowadzili oni niższe seminarium duchowne Towarzystwa Salezjańskiego. W czasie II wojny światowej mieścił się tutaj niemiecki obóz przejściowy dla księży. Po wojnie wrócili zaś salezjanie.

To właśnie salezjanie są obecnymi właścicielami dawnego opactwa. Po wojnie zaczęli oni też tu prowadzić Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego (drugi oddział jest w Krakowie).

Jakie budynki wchodzą w skład dawnego opactwa?

Na zabudowę po Cysterską składa się kompleks budynków wraz z otaczającymi je ogrodami. Chodzi np. o:

Kościół pw. NMP i św. Mikołaja,
dziedziniec gospodarczy,
budynki po klasztorne,
cmentarz zakonny, obecnie park,

Warto również dodać. że część ogrodu położona jest na wyspie. Jest to wyspa na rzece Warcie, z jednej strony oblewa ją ciek wodny a z drugiej główny nurt rzeki.

Kościół przyklasztorny

sklepienie w kościele pw. NMP i św. Mikołaja w Lądzie nad Wartą

Czyli Kościół pw. NMP i św. Mikołaja został zbudowany w połowie XVIII wieku. Jest to świątynia w stylu barokowym. Wnętrze świątyni składa się z dwóch stylistycznie różnych części, stworzonych przez różnych architektów.

Wschodnia partia została zbudowana według projektu Józefa Szymona Bellottiego. Ta część świątyni nawiązuje do średniowiecznej budowy kościołów czyli opartej na rzucie krzyża. Część ta powstała w 2. połowie XVII wieku. Zachodnia zaś pochodzi z lata 30. XVIII wieku, a jej autorem był Pompeo Ferrari.

Zanim zbudowano ten kościół istniał mniej więcej w tym samym miejscu inny w starszy w stylu romańskim, który rozebrano pod budowę obecnego.

Budynki po klasztorne

Od południa do kościoła przylega stary klasztor. Został on zbudowany po 1350 roku i podobnie jak wiele innych klasztorów ma on formę czworoboku z wewnętrznym wirydarzem (czyli placem, ogrodem wewnętrznym). W XVIII budynek częściowo został przebudowany na styl barokowy. Dzięki czemu zachowały się gotyckie elementy w niektórych wnętrzach.

Najcenniejszym pomieszczeniem mieszczącym się na terenie klasztoru jest oratorium św. Jakuba Apostoła.

Jak zwiedzać klasztor w Lądzie nad Wartą?

Zwiedzanie odbywa się tylko w wyznaczone dni i godziny. Oczywiście z wyłączeniem świąt. O ile kościół i ogrody da się samodzielnie zwiedzić to pozostałą część dawnego klasztoru można zobaczyć jedynie idąc z przewodnikiem.