muzeum enigmy w Poznaniu
Poznań

Centrum Szyfrów ENIGMA – Poznań

W 2021 roku w Poznaniu oficjalnie otwarto Centrum Szyfrów ENIGMA – czyli muzeum w którym poznamy historię złamania Niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Nie jest to tak naprawdę pierwsza próba szerzenia świadomości o osiągnięciach Polaków wcześniej przed Zamkiem Cesarskim stała budka gdzie można było poczytać i obejrzeć film o Polskich Kryptologach.

Pomnik Enigmy
Pomnik Polskich Matematyków / Kryptologów

O czym świat często milczy

W większości na świecie działania Polaków są pomijane, lekceważone lub wręcz wypierane ze zbiorowej świadomości ludzi. Działania te częściowo są wynikiem tego jak potoczyła się II Wojna światowa oraz podziałem politycznym jaki się wtedy dokonał. Wiele dokumentów potwierdzających nasze dokonania było tajne i dopiero wiele lat po wojnie zostało podanych do publicznej wiadomości. Co spotkało się z nie dowierzaniem i wręcz ostrą krytyką.

Pomnik Polskich Matematyków / Kryptologów
Pomnik Polskich Matematyków / Kryptologów

Czego dokonali Polacy!

Polacy jako pierwsi opracowali metodę rozszyfrowywania wiadomości zakodowanych przez Enigmę. Zbudowali też pierwszą maszynę deszyfrującą. Nie mieli jednak dostatecznych funduszy do tego zostaliśmy zaatakowani zarówno przez Niemców jak i Rosjan. Zmusiło to naszych kryptologów do ucieczki z kraju.

Wyniki swojej pracy przekazali oni Brytyjczykom, którzy na ich podstawie zbudowali swoje pierwsze maszyny. Później też dzięki większym zasobom kontynuowali to co zaczęli Polacy. Prawdopodobnie Brytyjczycy samodzielnie również by ustalili jak rozszyfrowywać wiadomości, ale to mogło by zająć im nawet kilka kolejnych lat.

Umiejętność odczytywania komunikatów zaszyfrowanych Enigmą dała Aliantom przewagę nad wrogiem. Zakłada się, że dzięki tym działaniom wojna kończyła się nawet 5 lat wcześniej.

https://csenigma.pl/centrum-szyfrow/historia/historie-matematykow/

Co znajdziemy w muzeum

Poznańskie Centrum Szyfrów to muzeum interaktywne. Poznać w nim możemy nie tylko historie Enigmy, ale również kryptologii. Mamy więc możliwość poznania różnych sposobów szyfrowania wiadomości oraz metody ich rozszyfrowywania.

Dowiadujemy się również gdzie te metody są i były wykorzystywane. Możemy również je przetestować. Przykładowo ja świetnie się bawiłam rozszyfrowując wiadomość zapisaną szyfrem Cezara zwany też szyfrem przesuwającym. A to jedynie jeden z przykładów bo w Centrum Szyfrów mamy wiele różnych stanowisk i monitorów gdzie możemy poznać szyfry oraz je przetestować.

Oczywiście wycieczkę odbywamy z pomocą audioprzewodnika. Dostępny jest on w językach

  • polski,
  • angielski,
  • niemiecki,
  • rosyjski.

Siedziba muzeum nie taka przypadkowa

Muzeum zostało otwarte w budynku obok Dawnego Zamku Cesarskiego (Centrum Kultury Zamek). Wielu osobą ten budynek kojarzy się głównie z Uniwersytetem Adama Mickiewicza. Mieścił się tam bowiem dość długo wydział Historyczny – obecnie przeniesiony na Morasko. Osoby, które jednak znają historię Poznania lub urodziły się przez rokiem 1983 mogą pamiętać, że mieścił się tu dom Partii. Miejsce naszpikowane podsłuchami i tajemnymi przejściami.

W tym miejscu odbywały się też wydarzenia Poznańskiego Czerwca i przemiany polityczne 1989–1990.

Przed II Wojną światową w tym miejscu znajdował się jednak inny budynek (zniszczony w czasie wojny). Był to gmach Intendentury pruskiej – gdzie w okresie między wojennym już będąc własnością Polaków zaczyna się właśnie historia rozszyfrowania enigmy. Tutaj bowiem pracowali pierwsi kryptolodzy i tutaj powstał projekt kursów dzięki, którym w przyszłości zostanie złamany kod Enigmy. Był to nowatorski projekt do tej pory bowiem odszyfrowywaniem wiadomości zajmowali się głównie humaniści / lingwiści znający perfekcyjnie język w którym dana wiadomość była zapisana.

Nasi kryptolodzy zaangażowani w projekt czyli np. Henryk Zygalski, Jerzy Różycki i Marian Rejewski byli matematykami. Ta trójka konkretnie była studentami Uniwersytetu Poznańskiego. Oczywiście mówili płynnie po Niemiecku, ale dzięki swoim umiejętnością matematycznym mieli inne podejście do szyfrów niż ich koledzy.

Tak więc jak widać budynek, który wybrano na siedzibę muzeum nie jest przypadkowy. Miejsce to ma burzliwą historie – związaną nie tylko z Historią Polski ale i z samą Enigmą.

Centrum Szyfrów Enigma
Ul. Św. Marcin 78
61-809 Poznań

https://csenigma.pl/

%d bloggers like this: