Jedną z atrakcji turystycznych jaką można zobaczyć w Poznaniu stanowią pozostałości dawnych średniowiecznych murów miejskich.
Dostępny dziś do oglądania fragment murów to częściowa rekonstrukcja dawnych murów. Niemniej jednak w miarę pasuje ona do odrestaurowanych części muru.
Spis treści
Przebieg Średniowiecznych Murów miejskich w Poznaniu
W Wikipedii udało mi się znaleźć grafikę przedstawiającą to jak kiedyś biegły dawne mury miejskie. Wraz z rozrostem Poznania zostały one prawie całkowicie rozebrane pozostały po nich jednak niewielkie fragmenty. Na pierwszy rzut oka nie zawsze przywodzące to czym naprawdę one są. Czasem jest więc to jakiś mur (czasem wkomponowany w kompleks) innym razem cegły wystające z ziemi.
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mury_miejskie_w_Poznaniu
Pozostałości średniowiecznych murów miejskich w Poznaniu
Dzięki pracom archeologów obecnie można zwiedzić, fragment murów mieszczący się między ul. Masztalerską a Stawną. Ten fragment oficjalnie nazywany jest pozostałością murów miejskich.
Inne fragmenty murów nie są jednak już tak oczywiste. Jednak nadal istnieją w lekko zmienionej formie. Tak więc mur zachował się również fragmentarycznie przy Górze Przemysła oraz na terenie dawnego szpitala na ul. Szkolnej znaleźć można pozostałości baszty. Za Farą zaś w i w sąsiedztwie Parku Fryderyka Chopina znaleźć można resztki muru jako np. murek, płot oddzielający park od sąsiednich budynków.
Dawne bramy miejskie
Średnio wietrzny Poznań był stosunkowo mały (najwyżej 30% obecnego Starego Miasta). Otoczony był jednak przez różne osady, które przyszłości zostaną do niego wcielone. Było ich sporo a ich nazwy ukryte są czasem w zwyczajowych i administracyjnych określeniach części miasta. Tak małe miasto nie potrzebowało dużej ilości bram.
W murach miejskich dawnego Poznania znajdowały się 4 duże bramy oraz 3 mniejsze. Duże bramy nazywały się następująco:
- Wroniecka,
- Wrocławska (obecnie w sąsiedztwie Placu Wiosny ludów),
- Wielka (okolice dzisiejszej ul. Garbary, Chwaliszewo nie było częścią Poznania),
- Wodna (okolice dzisiejszej ul. Garbary).
Nazwy bram sugerują nam również kierunki, w które prowadziły bramy. Wrocławska na Wrocław, Wielka do Gniezna (czyli wieloletniej stolicy Polski). Z bramy Wielkiej trafiało się też na Chwaliszewo a następnie Ostrów Tumski.
Mniejsze bramy, furty to:
- Zamkowa,
- Dominikańska,
- Ciemna Bramka.
Podobno w dawnych czasach istniała jeszcze jedna brama zwana Glinną. Wzmianki o niej pojawiają się w średniowiecznych pismach. Nie wiadomo jednak współcześnie gdzie się ona znajdowała. Prawdopodobnie mieściła się ona u wylotu ulicy Podgórnej czyli na obecnej ulicy Paderewskiego. Niekiedy utożsamia się ją z furtą Zamkową.
Trochę historii
Wkrótce po lokacji w 1253 roku wokół Poznania zaczęły pojawiać się pierwsze drewniane obwarowania. Jednak pisane wzmianki o Poznańskich murach obronnych sięgają 1297 roku. Wtedy to Władysław Łokietek zwolnił Poznański kościół z obowiązku pełnienia straży na murach.
Pełny obwód muru do końca XIII wieku miał długość 2300 kroków (ok. 1725 m). Jego wysokość wynosiła ok. 7 m (baszty muru wewnętrznego miały 11 m). W murze mieściły się też 32 wykusze. Do budowy użyto cegły na podstawie kamiennej.
Jak widać, więc miasto ograniczone tymi murami nie było zbyt duże.
W XVII w. średniowieczne mury wokół Poznania straciły swoje znaczenie. Było to wynikiem rozwoju artylerii. Mury miejskie w Poznaniu zaczęły więc być zaniedbywane i zabudowywane domami mieszkalnymi. Dodatkowo zostały one osłabione przez budowę kościoła jezuickiego. Na potrzeby, którego rozebrano częściowo fragment południowo-wschodniego muru i zlikwidowano fragment fosy.
Słabsze w tym miejscu mury umożliwiły podczas Potopu Szwedzkiego wdarcie się do miasta wojskom Szwedzkim. Odchodząc Szwedzi podpalili miasto, a jednym z uszkodzonych budynków była ówczesna Kolegiata. Mieściła się ona na obecnym Placu Kolegiackim.
W w 1793 r. po zajęciu miasta przez Prusaków nakazano rozbiórkę murów. To co przetrwało rozebrano na początku XX w. lub w podczas okupacji hitlerowskiej. Do czasów obecnych zachowała się tylko Baszta Katarzynek (mieszcząca się w okolicy ulicy Masztalerskiej).
Po II wojnie światowej podczas odgruzowywania miasta udało się znaleźć różne pozostałości dawnych murów miejskich np. przy ul. 23 Lutego.
Pozostałości baszty armatniej
Baszta mieściła się na dziedzińcu szpitalnym. Stanowiła część bastionu Bramy Wrocławskiej. Dlatego też nazywana jest Basztą Armatnią. Została rozebrana przez Niemców w 1940 roku, jej pozostałości są jednak nadal widoczne. Niestety miejsce to jest nie dostępne dla zwiedzających.
Mury, które można zwiedzać prowadzą między Placem przy ul. Masztalerskiej a Nową Synagogą.
Film z murami miejskimi w Poznaniu przy ul. Masztelarskiej
źródła:
Dodaj komentarz