Zabytkowy Jeżycki Cmentarz to jeden z nielicznych zachowanych do czasów współczesnych cmentarzy z początku XX wieku. Pierwotnie znajdował się on poza granicami Poznania jednak z biegiem lat został do niego dołączony.
Samo jego powstanie jest również wynikiem rozrastania się miasta.
Spis treści
Do kogo należy Jeżycki Cmentarz?
Pomimo, że jest to teoretycznie cmentarz parafialny to co najmniej 3 parafie z niego korzystają. Jest więc to:
- Parafia Najświętszego Serca Jezusa i św. Floriana (kościół mieści się na ul. Kościelnej),
- Chrystusa Dobrego Pasterza (kościół mieści się obok cmentarza),
- Parafia pw. św. Jerzego (ul. Swoboda).
Najstarszą z tych 3 jest Parafia Najświętszego Serca Jezusa i św. Floriana, to właśnie na jej potrzeby powstał ten cmentarz.
Historia zabytkowego cmentarza
Oficjalnie nekropolia została założona w 1905 roku przez pełniącego rolę proboszcza, księdza Wacława Mayera. Funkcjonował on aż do 1961 roku, kiedy został zamknięty.
Likwidacja dawnych XIX i XX cmentarzy
Warto pamiętać, że w tamtych okresie było to dość częste. Cmentarze były likwidowane w różnych częściach miasta i przekształcane np. w parki. Inną dość kontrowersyjna sprawą był fakt, że najczęściej nie przenoszono w cale zwłok. W większości jedynie nagrobki – choć oficjalnie miało być inaczej i dokonywano ponoć wielu ekshumacji.
W efekcie czego w dalszym ciągu od czasu do czasu słychać, że w miejscu dawnego cmentarza znaleziono kości. Dość głośno było o tym np. w kontekście dawnego Cmentarza Parafii Św. Marcin (obecnie Park Marcinkowskiego) gdzie podczas przebudowy torowiska wykopano dosłownie ludzkie kości. Widać w latach 70 nie przejmowano się czym takim jak groby. Nie mniej jednak prace archeologiczne opóźniły nieco budowę.
Podobny los spotkał np. dawną nekropolie przy ul. Grunwaldzkiej (obecny Park Manitiusa). Gdzie podobno również przeniesiono jedynie nagrobki.
Oczywiście w ciągu tych likwidacji było też kilka skandali. Jeden, który mnie osobiście przychodzi od razu na myśl dotyczy grobowca rodziny Cegielskich. Tak tych od firmy Cegielski (HCP).
Z końcem roku 1961 rozpoczęła się ekshumacja zwłok z terenu Jeżyckiej nekropoli. A tym samym początek przekształcanie i tego cmentarza. Chyba były nawet plany by wyciąć kawałek cmentarza na poszerzenie ulicy Szpitalnej (do czego nie doszło – chociaż oglądając niektóre plany miejskie można odnieść inne wrażenie – to jednak tylko na papierze).
Ponowne otwarcie
Lata 80-XX wieku to okres powstawania w Poznaniu wielu różnych nowych parafii. W 1981 roku powstała Parafia Chrystusa Dobrego Pasterza. Jak już pisałam wcześniej, kościół ten zlokalizowany jest tuż obok cmentarza – na ul. Nowina. A w 1988 oficjalnie Parafia św. Jerzego (obecnie ul. Swoboda, na jej budowę zgodę wydano w 1985 roku). Tym samym pojawia się ponownie zainteresowanie cmentarzami parafialnymi.
W 1984 roku cmentarz zostaje uznany za zabytek i objęty kontrolą konserwatora zabytków. W dalszym ciągu jednak nie odbywały się tam jeszcze pochówki. Dopiero w 1995 roku na terenie nekropolii wydano zezwolenie na nowe pochówki. Administratorem została zaś Parafia Chrystusa Dobrego Pasterza.
Dzięki ich działaniu na terenie cmentarza przeprowadzono niezbędne remonty i renowacje zabytkowych obiektów takich jak:
- neoromańska kaplica św. Barbary
- Pomnik Wdzięczności, przy którym położono kostkę granitową.
Co najmniej 300 grobów mieszczących się tutaj zakwalifikowanych zostało jako zabytki.
Cmentarz ten jest też miejscem spoczynku wielu znanych Poznaniaków takich jak np.:
- Rodzina Kluczyków
Gdzie mieści się zabytkowy Jeżycki Cmentarz
Cmentarz zlokalizowany jest u zbiegu ulic Nowina i Szpitalna (na Jeżycach / Ogrodach) w Poznaniu. Dosłownie kilka minut spacerkiem od Pętli Ogrody dzięki czemu w miarę łatwo jest do niego dojechać. Administracyjnie należy on do osiedla Ogrody – dzielnica Jeżyce.
źródła: https://www.poznan.pl/mim/necropolis/-,p,1943,8972,8973.html
https://e-lapidarium.pl/cmentarze/rzymskokatolickie/staromarcinski/
Dodaj komentarz