Wilda to dzielnica Poznania, która w stosunkowo małym stopniu ucierpiała w czasie II wojny światowej. Dzięki czemu nie tylko zachowało się tam wiele przedwojennych budynków, ale także nie wymagała ona dużej odbudowy.
W praktyce oznacza to, że znaleźć tu można budynki mające już nawet ponad 100 lat. Sporo z nich do dnia dzisiejszego stoi tam gdzie je postawiono jedynie z niewielkimi zmianami.
Aktualnie dzielnica ta podobnie jak Łazarz i Jeżyce przeżywa swój “renesans”. Wiele starych zaniedbanych budynków zastępowanych jest nowoczesnymi bombami, na szczęście nie wszystkie (niektóre doczekały się generalnych remontów). Nie zmienia to jednak faktu, że nowoczesna architektura miejscami gryzie się z starszą zabudową, która nawiązuje np. do secesyjni, neorenesansu.
Spis treści
Lokalizacja dzielnicy na mapie Poznania
Wilda jest dzielnicą położoną praktycznie w centralnej części Poznania. Niestety ze względu na tory kolejowe i Rzekę Wartę, przejść lub przejechać można ją tylko północ-południe lub południe-północ (np. od ulicy Królowej Jadwigi do Hetmańskiej). Co w dużym stopniu ogranicza jej rozwój. Co ma z jednej strony zalety a z drugiej wady.
Zalety bo zachowała ona poniekąd charakter typowy dla budownictwa z początków XX wieku. Ruch samochodowy w obrębie dzielnicy też jest w miarę bardziej uporządkowany. Jeśli chodzi o wady to głównie warto wymienić tutaj problem z dużą ilością pustostanów. Porzuconych budynkach po fabrycznych. Przez swoją strukturę dzielnica traci na możliwości rozwoju. A co się nie rozwija i nie ewoluuje ginie.
W praktyce przydał by się kolejny most lub kładka na Warcie (umożliwiająca połączenie z Ratajami) oraz przejście pod lub nad torami kolejowymi łączące Wildę z Łazarzem. Nie wiem jak z połączeniem Wildy z Ratajami, ale połączenie z Łazarzem jest planowane od wielu lat. Jednak w dalszym ciągu nic w tym celu nie uczyniono. Co gorsza realizacja tego projektu może wywołać spore zamieszanie. Zwłaszcza, że po stronie Łazarza jest w miarę gęsta zabudowa wzdłuż torów.
Główne szlaki komunikacyjne na Wildzie to ulice:
- Górna Wilda,
- Dona Wilda,
- Wierzbięcice,
- 28 Czerwca 1956.
Trochę historii Wildy
źródło: https://poznan.fandom.com/wiki/Rynek_Wildecki
Wilda jako wieś
Informacje o Wildzie po raz pierwszy pojawiają się w dokumentach z 1235 roku. W tamtych czasach znana była to wieś książęca o nazwie Wierzbica. Było to istotne miejsce na szlaku handlowym prowadzącym do Wrocławia. W 1488 roku przeszła ona w ręce prywatne, a jej nowym właścicielem został Jakub Wilda. To właśnie od jego nazwiska pochodzi nazwa tej dzielnicy. W kolejnych wiekach wieś przechodzi z rąk do rąk. Bywa własnością Poznania lub jest w rękach prywatnych.
W XVIII wieku na terenie wsi osiedlają się Bambrowie (osadników z okolic Bambergu). Zostali oni sprowadzeni do Wielkopolski po wojnie i epidemii. Sprowadzają oni do wsi alternatywne metody upraw, nowe rośliny oraz dużo nowych zwyczajów. Dzięki czemu gospodarka wsi zaczyna się odbudowywać.
Wilda Po 1900 roku
Wildę (tak samo jak Łazarz i Jeżyce) dołączono do Poznania w 1900 roku. Już trzy lata później wyznaczono jej rolę dzielnicy przemysłowej. Proces industrializacji dawnej wsi zaczął się jednak nieco wcześniej.
Czego pozostałości w dalszym ciągu widoczne są np. przy ul. Przemysłowej.
Centralnym miejscem nowej dzielnicy został plac Bismarcka obecny Rynek Wildecki. Dzielił on dzielnicę na dwie części północną z zabudową typową dla tego okresu w architekturze (zbliżoną do zabudowy w innych częściach miasta np. Jeżyce, Łazarz) południową, gdzie spotkać się było można głównie z zabudową przemysłową oraz zachodnią.
Industrializacja Wildy
W południowej części Wildy praktycznie do dziś mieszczą się Zakłady Cegielskiego (a właściwie to co z nich zostało). Z kolei jeśli chodzi o zachodnią mówimy tu o Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego Poznań (1870). Obecnie częściowo teren po nich przeznaczony jest na zabudowę mieszkaniową. W planach w tym miejscu ma powstać olbrzymie osiedle (kiedy to się jednak stanie nie wiadomo).
Podobnie jak w przypadku innych “nowych dzielnic” Poznania tutaj także została wytyczona główna ulica przebiegająca praktycznie przez całą dzielnicę. Pierwotnie nazywała się ul. Kronprinzenstrasse czyli pl. Następcy Tronu (obecnie Górna Wilda i 28 Czerwca 1956 r.). Innymi ważnymi ulicami Wildy od samego początku były też Wierzbięcice (Nowa Rycerska, później nazwana ul. Bittera) i Przemysłowa (ul. Małgorzaty). Obecnie są to również bardzo ważne ulice.
Obecnie równie ważną ulicą na Wildzie jest Dolna Wilda pełni ona rolę ulicy przelotowej przez dzielnicę. Pierwotnie jednak nie była ona do tego celu przeznaczona.
Wilda jako centrum ruchu robotniczego
To właśnie na Wildzie 28 czerwca 1956 roku w Zakładach H. Cegielskiego rozpoczął się strajk robotników. Strajkujący domagali się lepszych warunków pracy oraz przestrzegania ich praw.
Wydarzenie to przeszło do historii jako Poznański Czerwiec. Był to jeden z pierwszych tego typu strajków w Europie Centralno-Wschodniej.
Architektura dzielnicy
Zabudowa architektoniczna Wildy nawiązuje jak się nie trudno domyślić do Secesji. Dlatego też wiele zabytkowych budynków posiada wiele ciekawych detali. Typ tej architektury widoczny jest szczególnie przy głównych ulicach. W przypadku bocznych uliczek wygląda to już jednak trochę inaczej. Tu style architektoniczne zaczynają się mieszać.
Na Wildzie można oczywiście też znaleźć nowszą zabudowę.
Warte uwagi Budynki i miejsca na Wildzie
Kamienica pod Koroną
Budynek zawdzięcza prawdopodobnie swoją nazwę koronie będącej dekoracją na budynku. Kamienica mieści się przy ulicy Górna Wilda 107.
Kamienica z Muralem
Budynek mieści się na skrzyżowaniu Górnej Wildy z Wierzbięcicami. Niestety jest w dość opłakanym stanie co wcale nie przeszkadza mu być bardzo ciekawym. Na budynku znajduje się mural przedstawiający Rynek Wildecki i jego okolicę. Mapka ta była aktualna jeszcze kilka lat temu.
Willa Bajerleina
Budynek znany jest także pod nazwą Beierleina, Bayerleina. Mieści się on na ul. Różanej 13.
Dawny Młyn Hermanka na Wildzie
Do czasów współczesnych pozostał jedynie fragment młyna i spichlerza. Część budynków została zniszczona w wyniku pożaru. Budynki są też pozostawione bez opieki w efekcie czego cały czas niszczeją.
Park Drwęskich
Jednym z Wildeckich parków jest Park Izabeli i Jarogniewa Drwęskich. Ten piękny park powstał w latach 50 XX wieku. Nieco szerzej pisałam o nim w innym artykule.
Nowy Rynek w Poznaniu
W 2017 roku w miejscu dawnego dworca PKS zaczęła się budowa grupy biurowców. Nie zdecydowano się tutaj na budowę wszystkich budynków na raz. Tylko na stopniowe zabudowywanie terenu.
Pod koniec 2025 roku rozpoczęła się budowa ostatniego etapu inwestycji. Każdy z tych budynków ma inny kształt jak i najemcę.
Miejsce to jest pod wieloma względami bardzo unikatowe i ciekawe (przynajmniej na Poznańskie warunki)
Wykonawcą całości była firma Skanska.
Obecnie dworzec PKS znajduje się dosłownie kilka minut drogi od tego miejsca. Czyli przy dworcu Głównym PKP w Poznaniu.
Dawna zajezdnia tramwajowa przy Madalińskiego
W okresie letnim warto o tym miejscu wiedzieć. Obywa się tu bowiem dużo imprez. Dawna zajezdnia jest też miejscem gdzie znajdują się zabytkowe tramwaje. Przez kilka lat z rzędu to właśnie z niej wyjeżdżał też turystyczny tramwaj (zabytkowy tramwaj jeżdżący po Poznaniu). W 2023 koszt przejazdu trasy wynosił 6zł za osobę.
Dzieciniec Pod Słońcem
Kompleks zwany Dziecińcem Pod Słońcem to dawny ogród jordanowski położony przy ul. Bielniki 10A, 61-556 Poznaniu. Obecnie zaś to całkiem uroczy park.
Łazienki Rzeczne na Wildzie
Kolejnym wartym odwiedzenia miejscem są położone nad Wartą dawne Łazienki Rzeczne. Przez wiele lat były one praktycznie zapomniane jednak w 2019 obiekt przeszedł generalny remont.
Umożliwiło to zamianę terenu w coś w rodzaju plaży miejskiej. Załączone zdjęcie pochodzi z 2019 roku obecnie wygląda to dużo lepiej.
Kilka zdjęć z Wildy (Poznania)
źródła:
Dodaj komentarz